فدراسیون جهانی اتومبیلرانی (فیا) در راستای مقابله گسترده با سوءاستفاده احتمالی تیم‌ها از قوانین سقف بودجه، محدودیت‌های جدیدی وضع کرده است که بر اساس آن، کارکنان بخش فرمول یک دیگر اجازه نخواهند داشت از دفاتر کاری مشترک با کارکنان بخش‌های غیرمرتبط با فرمول یک استفاده کنند یا فعالیت‌های اصلی خود را در فضاهای عمومی مانند غذاخوری‌ها انجام دهند.
بر اساس مقررات جدیدی که این هفته به تصویب شورای جهانی ورزش‌های موتوری فیا رسیده و منتشر شده است، مجموعه‌ای از محدودیت‌های سخت‌گیرانه برای سال ۲۰۲۷ در نظر گرفته شده تا از سوءاستفاده تیم‌ها از قوانین مالی فرمول یک جلوگیری شود.
سال‌هاست این تردید وجود دارد که برخی تیم‌ها با استفاده از کارکنان بخش‌های غیرمرتبط با فرمول یک، از دانش و تخصص آن‌ها برای بهبود عملکرد تیم مسابقه‌ای خود بهره می‌برند، بدون آنکه هزینه این فعالیت‌ها در محاسبات سقف بودجه لحاظ شود.
یکی از روش‌های احتمالی برای انجام چنین کاری، ایجاد بخش‌های پروژه‌های ویژه در ساختار تیم‌های فرمول یک عنوان شده است؛ بخش‌هایی که ظاهراً روی فناوری‌های خارج از مسابقات گرندپری، از جمله قایق‌های تفریحی و دوچرخه‌سواری، فعالیت می‌کنند.
اکثر تیم‌های بزرگ فرمول یک چنین مجموعه‌هایی را در ساختار سازمانی خود دارند. ردبول دارای بخش ادونسد تکنولوژی است، مرسدس از اپلاید ساینس بهره می‌برد، استون مارتین بخش پرفورمنس تکنولوژی را در اختیار دارد و فراری نیز اخیراً در پروژه ساخت قایق بادبانی جدید هایپرسیل فعالیت کرده است. مک‌لارن هم پیش از فروش بخش اپلاید ساینس به یک گروه سرمایه‌گذاری خصوصی، مجموعه مشابهی داشت.
اگرچه تاکنون هیچ تخلفی در این زمینه به اثبات نرسیده، اما تردیدهای گسترده‌ای وجود داشته است مبنی بر اینکه کارکنان این بخش‌های فناوری، ظاهراً برای فعالیت روی پروژه‌های غیرمرتبط با فرمول یک و خارج از سقف بودجه حقوق دریافت می‌کنند، در حالی که همچنان می‌توانند دانش و تخصص خود را برای کمک به توسعه خودروهای فرمول یک در اختیار تیم مسابقه‌ای قرار دهند.
فیا در سال‌های گذشته بارها تلاش کرده است تا راه چنین سوءاستفاده‌هایی را ببندد.
در سال ۲۰۲۳، دستورالعمل فنی مشهور TD45 معرفی شد که بر اساس آن، هرگونه مالکیت فکری منتقل‌شده از بخش‌های فناوری به تیم فرمول یک باید به طور کامل در محاسبات سقف بودجه لحاظ می‌شد.
این نهاد اخیراً همچنین امکان کاهش هزینه‌های ثبت‌شده از طریق تقسیم حقوق کارکنان میان تیم فرمول یک و بخش پروژه‌های ویژه را از بین برد.
برای جلوگیری از سوءاستفاده تیم‌ها و کمتر نشان دادن میزان فعالیت کارکنان در بخش مسابقه‌ای، فیا اعلام کرد که اگر هر یک از کارکنان به هر شکلی در فعالیت‌های تیم فرمول یک مشارکت داشته باشند، تمام حقوق آن‌ها باید در سقف بودجه محاسبه شود.
با این حال، این اقدامات نیز برای اطمینان کامل فیا از جلوگیری از استفاده غیرمجاز تیم‌ها از کارکنان بخش‌های غیرمرتبط با فرمول یک کافی نبوده است.
یکی از نگرانی‌های اصلی مربوط به شرایطی بوده که متخصصان آیرودینامیک و طراحان خودرو در دفاتری مشترک با کارکنان بخش‌های غیرمرتبط با فرمول یک فعالیت می‌کنند؛ افرادی که اگرچه وظایف رسمی آن‌ها به پروژه‌های دیگری مربوط است، اما به راحتی می‌توانند اطلاعات و پیشنهادهایی برای بهبود عملکرد تیم مسابقه‌ای ارائه دهند.
به همین دلیل، برای سال ۲۰۲۷ بخش جدیدی شامل ۱۲ صفحه مقررات به قوانین عملیاتی فرمول یک اضافه شده است. هدف این مقررات، بستن راه‌های سوءاستفاده احتمالی است و به‌گونه‌ای طراحی شده که دور زدن آن‌ها بسیار دشوار باشد.
کارخانه رنو
جداسازی کامل کارکنان و سیستم‌های اطلاعاتی تیم‌ها
مقررات جدید عملاً تیم‌ها را ملزم می‌کند که کارکنان و زیرساخت‌های فناوری اطلاعات مربوط به فعالیت‌های فرمول یک را به شدت از بخش‌های غیرمرتبط با این مسابقات جدا کنند.
بر اساس این قوانین، تیم‌ها موظف خواهند بود کارخانه‌های خود را به بخش‌های فیزیکی مجزا تقسیم کنند؛ به‌طوری که بعضی مناطق صرفاً برای کارکنان فرمول یک قابل دسترسی باشند و مناطق دیگری نیز برای استفاده کارکنان بخش‌های غیرمرتبط در نظر گرفته شوند.
دسترسی به این مناطق باید از طریق سیستم‌های الکترونیکی کنترل شود. همچنین تمامی سوابق ورود و خروج باید به مدت سه سال نگهداری شوند تا در صورت لزوم فیا بتواند آن‌ها را بررسی کند.
بر این اساس، کارکنان فرمول یک و کارکنان بخش‌های غیرمرتبط دیگر اجازه نخواهند داشت در دفاتر کاری مشترک فعالیت کنند.
بخش‌هایی از کارخانه که هر دو گروه ممکن است به آن‌ها نیاز داشته باشند، از جمله تونل‌های باد، شبیه‌سازها و دستگاه‌های آزمایش موتور یا داینو، می‌توانند به‌عنوان “مناطق مشترک با دسترسی محدود” تعریف شوند.
با این حال، کارکنان دو گروه اجازه حضور همزمان در این مناطق را نخواهند داشت و هیچ‌گونه تبادل اطلاعات نیز نباید میان آن‌ها صورت بگیرد.
فضاهای عمومی کارخانه‌ها مانند غذاخوری‌ها، راهروها، امکانات رفاهی و پارکینگ‌ها همچنان می‌توانند مورد استفاده هر دو گروه قرار بگیرند، اما هیچ‌یک از کارکنان اجازه نخواهند داشت فعالیت‌های اصلی شغلی خود را در این مکان‌ها انجام دهند.
همچنین به تیم‌ها اعلام شده است که استفاده از سامانه‌های پیامرسان، حافظه‌های خارجی، ترتیبات قراردادی یا جابه‌جایی صوری کارکنان برای دور زدن این محدودیت‌ها ممنوع خواهد بود.
سیستم‌های فناوری اطلاعات مورد استفاده کارکنان فرمول یک و بخش‌های غیرمرتبط نیز باید کاملاً از یکدیگر جدا باشند، به‌گونه‌ای که هیچ‌یک از دو گروه امکان دسترسی به سیستم‌های گروه دیگر را نداشته باشد.
در شرایطی محدود، انتقال دانش و اطلاعات از تیم فرمول یک به بخش‌های غیرمرتبط با مسابقات مجاز خواهد بود، اما انتقال اطلاعات در مسیر معکوس، یعنی از بخش‌های غیرمرتبط به تیم فرمول یک، تحت هیچ شرایطی اجازه داده نخواهد شد.
کارخانه مرسدس AMG
محدودیت‌های سخت‌گیرانه برای انتقال کارکنان میان بخش‌های مختلف
مقررات جدید همچنین جابه‌جایی کارکنان میان بخش‌های فرمول یک و پروژه‌های غیرمرتبط را به شدت محدود می‌کند.
برای جلوگیری از انتقال دانش و اطلاعات به تیم مسابقه‌ای، محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌ای در زمینه دسترسی کارکنان به اطلاعات اعمال خواهد شد.
بر این اساس، هر یک از کارکنان بخش‌های غیرمرتبط که قرار باشد به تیم فرمول یک منتقل شوند، ابتدا باید یک دوره سه‌ماهه انتظار را پشت سر بگذارند.
در طول این سه ماه، فرد موردنظر اجازه انجام هیچ‌گونه فعالیتی در بخش فرمول یک یا بخش‌های غیرمرتبط را نخواهد داشت و دسترسی او به تمامی سیستم‌های فناوری اطلاعات محدودشده نیز قطع خواهد شد.
پس از آغاز فعالیت در تیم فرمول یک، قرارداد جدید این فرد باید تصریح کند که او برای ۱۲ ماه آینده صرفاً در فعالیت‌های مرتبط با فرمول یک مشغول به کار خواهد بود.
انتقال کارکنان از تیم فرمول یک به بخش پروژه‌های ویژه نیز مشمول محدودیت‌های جداگانه‌ای خواهد بود.
در چنین شرایطی، قرارداد کاری جدیدی باید تنظیم شود و تمامی مجوزهای دسترسی فرد به سیستم‌های فناوری اطلاعات تغییر کند. این فرایند شامل اختصاص آدرس ایمیل جدید نیز خواهد بود که باید حداکثر تا پایان روز کاری پیش از انتقال فرد فعال شده باشد.
علاوه بر این، فرد منتقل‌شده باید متعهد شود که در ۱۲ ماه پس از انتقال، صرفاً در پروژه‌های غیرمرتبط با فرمول یک فعالیت کند.
حتی با وجود رعایت تمامی این شرایط، حقوق این فرد همچنان باید در سقف بودجه همان سال تیم فرمول یک محاسبه شود.
این محدودیت‌ها عملاً امکان جابه‌جایی حساب‌شده کارکنان میان بخش‌های مختلف یک مجموعه را با هدف استفاده حداکثری از دانش آن‌ها و در عین حال خارج نگه داشتن حقوقشان از سقف بودجه از بین خواهد برد.
سخت‌گیری مقررات جدید با مخالفت چند تیم مواجه شده است، اما فیا مصمم بوده که این تغییرات را به تصویب برساند و اجرایی کند.
منابع نزدیک به نهاد ناظر معتقدند دامنه گسترده این مقررات به‌اندازه‌ای است که برخی تیم‌ها برای رعایت کامل الزامات جدید، ناچار خواهند شد تغییراتی در شیوه فعالیت و ساختار عملیاتی خود ایجاد کنند.
