موتوراسپورت ایران – اگر در یک جلسه تمام رانندگان فرمول یک، ایندی، DTM ،  WTCC ، و خلاصه تمام رانندگانی که در سطوح بالای اتومبیلرانی رانندگی می کنند، دور هم جمع شوند و شما از تک تک آنان بپرسید که مسابقات حرفه ای اتومبیلرانی را از چه رشته ای شروع کردند، همه و همه (بدون استثناء) به شما خواهند گفت از « کارتینگ »

کارتینگ

کارتینگ

مسابقات کارت سواری (کارتینگ) رشته ی پایه است و همان طور که دومیدانی مادر تمام ورزش ها است، کارتینگ در واقع مادر اتومبیلرانی است که در آن از خودروهای تک سرنشین (single Seater) و چرخ باز (open wheel) استفاده می شود. خودروهایی که برخلاف ظاهر کوچکشان، توانایی ها وقدرت فوق العاده زیادی دارند.

تاریخچه :

آقای « ارت انگلس» پدر کارتینگ است. او در سال 1956 و در کالیفرنیای آمریکا، یک موتور چمن زنی را بر روی یک شاسی لوله ای نصب کرد و به این شکل اولین کارت جهان را ساخت.

اولین کارت ساخته ی ارت انگلس

اولین کارت ساخته ی ارت انگلس

وقتی استقبال دیگران را دید،در طی چند سال 300 دستگاه از آن را ساخت و اقدام به برگذاری مسابقات مربوط به آن کرد تا هر روز به تعداد طرفداران آن افزوده شود.

نخستین مسابقات کارتینگ

نخستین مسابقات کارتینگ

 

در سال 1962 فدراسیون جهانی اتومبیلرانی (FIA) کمیسیون بین المللی کارتینگ (CIK) را تاسیس نمود و کارتینگ به عنوان یک رشته ی اتومبیل رانی ثبت شد.

 

شرایط مسابقات :

در فرمول یک و بسیاری از رشته های اتومبیلرانی بخش زیادی از موفقیت یک راننده به شرایط اتومبیل بستگی دارد، اما در کارتینگ تنها مهارت راننده تاثیر گذار است. در مسابقات کارتینگ شرایط برای همه یکسان است و تمام رانندگان از یک موتور، یک نوع سوخت، یک نوع لاستیک و یک نوع روغن استفاده می کنند. البته تنظیمات شخصی ای مثل تنظیم باد، تغییر سوزن کاربراتور و … وجود دارد اما به اندازه ای نیست که بتواند کمبود مهارت راننده را جبران کند.

تنها محدودیت قانونی ای که وجود ندارد، شاسی است که راننده می تواند از بین گزینه های مختلف شاسی خود را انتخاب کند، اما قوانین ساخت شاسی برای کمپانی های سازنده چنان دست و پا گیر است که تقریبا شاسی ها هم تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند.

مسابقات کارتینگ کلاس بندی های خاص خود را دارد. اولین و مهمترین این کلاس بندی از لحاظ موتور و برگذاری است. مثلا برگذار کننده می گوید باید همه از فلان نوع موتور و فلان لاستیک و … استفاده کنند. هرکسی که تمام موارد را رعایت کرد، می تواند در مسابقه شرکت کند.

کلاس بندی دیگر از لحاظ سنی انجام می شود. کارتینگ کلاس های mini ، micro ،نوجوانان، جوانان و مسترز را دارد که مثلا رده ی جوانان مربوط به گروه سنی 15 سال به بالا است.

ویژگی های فنی :

کارت یک خودرو مسابقه ای تمام عیار حرفه ای است که به سبب دارا بودن نسبت توان به وزن بالا، نزدیک ترین خودرو به خانواده ی خودروهای فرمولا به حساب می آید.

شرایط فنی اتومبیل های کارت بسته به کلاس بندی آن ها متفاوت است. مثلا یک کارت در کلاس جوانان با پیشرانه ی 125cc راک شتاب صفر تا 100 در حدود 4.5 ثانیه دارد و حداکثر سرعت آن به 180 کیلومتر بر ساعت می رسد. یا مثلا در سوپر کارت شتاب کمتر از 3 ثانیه و حدود 2.5 ثانیه است و حداکثر سرعت به 250 کیلومتر بر ساعت می رسد.

گیربکس این خودرو ها هم نیز در کلاس های مختلف متفاوت است. در اکثر کلاس ها گیربکس به صورت تک دنده است اما کلاس هایی دنده ای نیز وجود دارند که مثلا در کلاس شیفتر خودرو ها دارای یک گیربکس شش سرعته هستند.

موتور های کارتینگ انواع دو زمانه و چهار زمانه دارند. موتورهای چهار زمانه برای استفاده در کارت های رنتال (تفریحی و آموزشی) استفاده می شوند ولی موتور های دو زمانه اکنون به صورت حرفه ای برای کارت های مسابقه ای ساخته می شوند. موتور های دو زمانه انواع 100 ، 125 و 250 سی سی دارند که بین 16 تا 32 اسب بخار قدرت دارند.

کارتینگ رنتال

کارتینگ رنتال

سوپر کارت با سرعت 250 کیلومتر بر ساعت

سوپر کارت با سرعت 250 کیلومتر بر ساعت

از جمله قوانین دیگر در مسابقات، مجموع حداقل وزن راننده و ماشین است. مثلا برگزار کننده وزن 164 کیلوگرم را برای کلاس جوانان اعلام می کند. در پایان مسابقه وزن کشی انجام می شود. اگر راننده ای سبک تر از وزن اعلامی باشد، جریمه خواهد شد. معمولا رانندگان پیش از مسابقه وزن خود را محاسبه و کمبود وزن را با استفاده از وزنه های سربی جبران می کنند.. اگر هم راننده ای بیشتر از وزن اعلامی باشد جریمه ای نخواهد داشت چرا که اضافه وزن به ضرر خود اوست.

یکی از پارامتر هایی که رانندگی در کارتینگ را سخت می کند، موضوع نیروی G  است. این نیرو هنگام ترمزگیری ، شتاب گیری و پیچیدن به راننده وارد می شود، بنابراین رانندگان این رشته باید تمرینات بدن سازی مشخصی را در نظر بگیرند. جالب است بدانید در حالی که سوپر خودروهایی مثل فراری و لامبورگینی بیشتر از   1G را نمی توانند تحمل کنند، در کارتینگ نیروی قابل تحمل به 2G و حتی در شاسی های مدرن تر به 3G   نیز می رسد. این رقم در اتومبیل های فرمول یک به 6G می رسد.

انتقال قدرت در کارت به چرخ عقب و از طریق زنجیر (مانند موتورسیکلت) انجام می شود. در اغلب کلاس های کارتینگ این خودرو ها دیفرانسیل ندارند. به همین دلیل در هنگام عبور از پیچ ها معمولا یکی از چرخ ها یا سُر می خورد یا از زمین جدا می شود.

سوالی که غالبا توسط علاقه مندان مطرح می شود این است که آیا خودرو های کارت چپ نمی کنند؟؟؟

این اتومبیل ها به دلیل بالا بودن نیروی G قابل تحمل آستانه ی تحمل بالایی در برابر چپ کردن دارند و در صورت عبور از این آستانه، باز هم این خودرو ها چپ نمی کنند چرا که به جای چپ کردن محور عقب خودرو سُر خواهد خورد.

عکس پس چرا تصاویری از کارتینگ های چپ شده در اینترنت وجود دارد؟

پس چرا تصاویری از کارتینگ های چپ شده در اینترنت وجود دارد؟

بستگی به نوع تصادف دارد. در اتومبیل های چرخ باز، یکی از شایع ترین و خطرناک ترین انواع تصادفات، برخورد چرخ های دو ماشین به یکدیگر است (چرخ به چرخ شدن) . در این حالت با توجه به این که کدام چرخ های دو اتومبیل با یکدیگر  برخورد کرده اند ممکن است یک خودرو یا هر دو خودرو از زمین جدا شوند و یا حتی چپ کنند. حتی چنین تصادفاتی در فرمول یک نیز بار ها رخ داده است.

چرخ به چرخ شدن مارک وبر از پشت و پرواز ماشین فرمول یک

چرخ به چرخ شدن مارک وبر از پشت و پرواز ماشین فرمول یک

چرخ به چرخ ماسا و مگنوسن در مسابقه ی آلمان 2014 که منجر به چپ شدن ماسا شد

چرخ به چرخ ماسا و مگنوسن در مسابقه ی آلمان 2014 که منجر به چپ شدن ماسا شد

درباره ی لاستیک ها نیز باید گفت که در کارتینگ نیز مانند فرمول یک از لاستیک های بدون آج اسلیک (Slick) برای زمین خشک و از لاستیک های آج دار بارانی (Rain) برای رقابت در زمین خیس استفاده  می شود.

مسابقات کارتینگ در ایران :

اولین بار ماشین های کارت توسط دو ایرانی از جمله «فریبرز زینعلی» وارد کشور کردند. او در این باره می گوید :

شبیه به ماشین های کارتینگ را تا قبل از آن مردم در شهربازی ها دیده بودند و سخت ترین کار برای ما این بود که بخواهیم به همه بگوییم این وسیله علاوه بر جنبه تفریحی، می تواند جنبه ورزشی هم داشته باشد. ما بالاخره از سال ۱۳۸۰ با ده ماشین و ده داوطلب کارمان را آغاز کردیم. ابتدا آموزش ها به صورت تجربی بود، اما بعد از مدتی با راه اندازی کلاس های کارتینگ، آموزش این رشته ورزشی هم آکادمیک شد. چهار سال طول کشید تا وسایل و امکاناتمان را به سطح اول دنیا نزدیک کردیم. از سال ۱۳۸۴ نیز با کمک فدراسیون اتومبیلرانی، اقدام به راه اندازی مسابقات قهرمانی کشور کردیم.

در حال حاضر مسابقات قهرمانی کشور در دو کلاس موتور های روتکس مکس (Rotax Max) و ورتکس راک (Vortex Rok) برگرار می شود. مسابقات روتکس توسط مجموعه ی فرمولا در پیست فرمولا و در پیست پرند برگرار می شود و مسابقات راک توسط فدراسیون در پیست آزادی، قم کرمان و سایر شهرهای دارای پیست استاندارد برگزار می شود، گرچه مسابقات راک این روز ها حال و روز خوبی ندارد و برگراری آن بنا به دلایلی به نابسامانی ها و مشکلاتی همراه شده است.

مسابقات کشوری روتکس در پیست پرند

مسابقات کشوری روتکس در پیست پرند

هم اکنون پیست های بسیاری در کشور و در شهرهایی از جمله مشهد، تهران، کرمان، شیراز، بندرعباس، قشم، کیش، اردبیل، گیلان، گرگان و… وجود دارد که پذیرای علاقه مندان به این رشته هستند.

مسابقات بین المللی :

مسابقات کارتینگ جدای از برگزاری مسابقات داخل باشگاهی، محلی و ملی (در کشور ما متاسفانه فقط مسابقات ملی برگذار می شود و مسابقات استانی یا محلی نداریم)، شامل مسابقات قهرمانی بین المللی هم هست. مثلا مسابقات روتکس خاورمیانه، مسابقات شرق آسیا یا مسابقات قهرمانی اروپا.

مسابقات جهانی روتکس مکس

مسابقات جهانی روتکس مکس

علاوه بر این هر ساله بهترین های هر کشور از سراسر جهان برای شرکت در رقابت های سالانه ی جهانی خود را به پیست های برگزاری می رسانند تا خود را به دنیای ورزش های موتوری بشناسانند.

در کشور ما نیز طی سال های 1385 تا کنون بارها و بارها رانندگان مستعد کشورمان به مسابقات جهانی اعزام شده اند. مسابقات جهانی روتکس هر سال در یک کشور برگزار می شود و به عنوان مثال پیست کارتینگ بین المللی پرند در تهران شرایط میزبانی از مسابقات جهانی را دارد. اما مسابقات راک هر سال در ایتالیا برگزار می شود.

میلاد توپی در رقابت های جهانی 2010 ایتالیا

میلاد توپی در رقابت های جهانی 2010 ایتالیا

« میلاد توپی » قهرمان کشور در کلاس راک و عضو تیم ملی کارتینگ اعزامی به مسابقات جهانی 2010 در  ایتالیا درباره ی این مسابقات می گوید:

سطح مسابقات خیلی خیلی نسبت به ایران بالاست. شرایط کاملا متفاوت است. مثلا در ایتالیا بیش از نیمی از مسابقات در شرایطی که پنج سانتی متر آب باران روی زمین بود برگزار شد در حالی که در ایران با کوچکترین رطوبتی روی زمین مسابقه را کنسل می کنند. از طرفی سوخت مورد استفاده ی آن ها متفاوت است و ماشین ها شتاب و عملکرد بهتری دارند.

آن ها خیلی خشن رانندگی می کنند. خشن نه به معنای عصبانی، بلکه خیلی با جسارت و با حداکثر استفاده از حفره های قانونی برای بستن مسیر حریفان

برای حضور در این مسابقات چه باید کرد؟

تمام ورزش های حرفه ای از سنین پایین شروع می شوند. ضرب المثل ساده ای در فرمول یک هست که می گوید : «هیچ کس نمی تواند خودش راننده ی فرمول یک شود، بلکه پدرش باید آن را برای چنین موقعیتی آماده کند»

سن کارتینگ در جهان حدود پنج شش سالگی است. به عنوان مثال شوماخر زمانی که در چهار سالگی پدرش کارت پدالی او را به یک موتور چمن زنی مجهز کرد، اولین تصادف خود را با تیر چراغ برق تجربه کرد و دو سال بعد در شش سالگی قهرمان مسابقات محلی شد.

شوماخر ، سنا و همیلتون در کارتینگ

شوماخر ، سنا و همیلتون در کارتینگ

قصد ندارم شما را نا امید کنم، چون افرادی با سنین حدود 40 سال هم در مسابقات کشوری و هم در مسابقات جهانی (کلاس مسترز) حضور دارند ولی شروع از سنین پایین باعث تناسب مغز با کنش ها و واکنش هاست و این باعث می شود تا در آینده وقتی فرد راننده ی حرفه ای شد، بتواند با ماشین فرمول یک رانندگی کند و  بگویند سرعت عکس العمل یک راننده ی فرمول یک سه تا پنج برابر سریعتر از افراد عادی است.

به هر شکل در کشور ما کارتینگ کودک نوپایی است که حدود دو دهه از تولد آن می گذرد. در حال حاضر آموزش کارتینگ و مسابقات آن برای سنین نوجوانان و جوانان است و شما با مراجعه به پیست های کارتینگی در کشور که گواهینامه ی رسمی کارتینگ از فدراسیون به شما می دهند می توانید کار خود را آغاز کنید.

مرحله ی بعدی خرید کارت مسابقه ای است. در کشور نمایندگی های سی آر جی (CRG)، بیرل (Birel) و بی آر ام (BRM) فعال هستند و با کمی جستجو  در بین پیست ها و اهل فن می توانید ماشین های نو یا دست دوم را خریداری کنید. پس از آن تمرین بدنسازی و تمرین رانندگی و پس از آمادگی های لازم می توانید در مسابقات شرکت کنید.

مکس ورشتپن پیشتاز رقابت های کارتینگ

مکس ورشتپن پیشتاز رقابت های کارتینگ

و ذکر آخرین نکته را ضروری می دانم:

اتومبیلرانی گران ترین ورزش دنیا است. در بین رشته های اتومبیلرانی کارتینگ شاید کم خرج باشد اما باز هم هزینه های آن فوق العاده بالاست. مثلا شما جدای از پولی که برای خرید ماشین کارت مسابقه ای پردازید، باید هزینه ی زیادی برای تمرینات صرف کنید. مثلا هر سری کامل (دو لاستیک جلو و دو لاستیک عقب) از لاستیک های مکسس (MAXXES) مورد استفاده در کلاس راک حدود 500 هزار تومان است. بودجه ی لازم برای شرکت در هر مسابقه کلاس راک حدود 4 میلیون تومان است و در نظر بگیرید در سال بین 5 تا 10 مسابقه برگزار می شود.

البته هستند بسیاری که برای ارضاء علاقه شان به سرعت خودروی کارت مسابقه ای راخریداری می کنند ولی در مسابقات شرکت نمی کنند.

به هر شکل ورود به این رشته و رانندگی با یک خودروی کارت در سرعت 180 کیلومتر بر ساعت در پیست، همان حسی را به شما می دهد که یک راننده ی حرفه ای پشن فرمان اتومبیل فرمول یک تجربه می کند.

کارتینگ

کارتینگ

سری مقالات آشنایی با رشته‌های موتوراسپورت را از فرمول یک ایران دنبال کنید.

با تشکر از: احسان جهانگیری (مربی کارتینگ)، سعید توپی(مدیریت باشگاه کارتینگ ارشاد)، میلاد توپی (قهرمان و راننده ی مسابقات راک) و امیرحسین حسینی (راننده ی روتکس)

۳ دیدگاه

قابل توجه تمام کاربران سایت فرمول یک ایران : از این پس جهت برخورد با کاربران متخلف جرایمی در نظر گرفته شده است که لازم است کاربران در هنگام ارسال دیدگاه خود نهایت دقت را فرمایند ، در بیان دیدگاه ها از توهین به دیگران و رانندگان و ... خودداری کنید ، در صورت مشاهده بدون در نظر گرفتن هر ملاکی IP فرد متخلف مسدود خواهد شد و دیگر نمیتواند وارد سایت شود .
  1. سلمان

    0

    0

    دقیقا مشکل همون هزینه های سرسام آوره
    وگرنه مهارت در رانندگی هم حدی داره
    بقیش دیگه دیوونه سرعت بودنه که ماشالله ایرانیا…
    اصولی رانندگی کردن در سرعت 60 کیلومتر هم امکان پذیر هست و در سرعت 360 کیلومتر هم همینطور
    مشکل اینجاس کسایی میرن تو این رشته ها که بچه پولدارن! (همیلتون واقعا استثناس)
    وگرنه خیلی هاشونم اصن راننده نیستن!
    تو این رشته اصن استعداد یابی نمیشه وگرنه اینقد شوماخر ها پا به میادین مسابقه میذاشتن که خود شوماخر توشون محو شه!

    پاسخ دادن

Leave a Reply

Your email address will not be published.