فرمول یک ایران – رانندگان، مهندسان، مدیر تیم، کارکنان بخش پیت و اکثر افرادی که در یک مسابقه در گاراژ دیده می شوند، افراد جلوی صحنه در یک تیم می باشند. افرادی که تماشاگران داشتن یک تیم عالی از آنان را عامل موفقیت می دانند اما برای رسیدن به این مهم، افرادی در پشت صحنه نیز فعالیت می کنند. کسانی که معمولا از دید تماشاگران پنهان می مانند اما نقش آن ها برای موفقیت تیم در یک مسابقه بسیار مهم و کلیدی می باشد. یکی از این عوامل پشت صحنه، Nondestructive Test Department به معنای بخش تست های غیر مخرب می باشد.

تست های غیر مخرب (Nondestructive Testing) یا به اختصار NDT ، به مجموعه ای از روش های ارزیابی و تعیین خواص دستگاه ها و قطعات ساخته شده گفته می شود که هیچ گونه آسیب یا تغییری در سامانه ایجاد نمی کنند. تست های NDT شمار بسیار زیادی دارند و از آن ها در صنایع علوم و فناوری استفاده می شود.

بعد از هر مسابقه قطعات اتومبیل فرمول یک که شامل هزاران قطعه ریز و درشت می باشند از هم جدا شده و به مقر هر تیم بازگردانده می شوند. در آن جا، این قطعات تحت یک سری آزمایش های بسیار دقیق قرار می گیرند و بدین ترتیب مشخص می شود که آیا این قطعات دچار آسیب شده اند و این که می توان از آن ها برای مسابقات بعدی استفاده کرد یا خیر.

قطعات از هم جداشده ی خودروی Mercedes MGP W01 سال 2010

قطعات از هم جداشده ی خودروی Mercedes MGP W01 سال 2010

نوع آزمایشی که بر روی هر قطعه انجام می شود به جنس قطعه بستگی دارد. برای حصول اطمینان از این که قطعات یک خودرو ی فرمول یک هیچ گونه نقص یا مشکلی نداشته باشند، از تکنیک ها و روش های بسیار خاص و مختلفی برای بررسی آن ها استفاده می شود. پس از انجام این تست ها مشخص می شود که یک قطعه مشکلی نداشته و می توان دوباره از آن استفاده کرد و یا در صورت تعمیر، امکان استفاده ی مجدد آن وجود دارد و یا در بدترین حالت در صورت استفاده ی مجدد، قطعه از بین می رود.

آقای پیتر فلانیگان، مهندس فرایند ساخت و ترکیب در تیم فرمول یک مرسدس نحوه ی انجام برخی از این تست ها را برای ما توضیح می دهند.

یکی از این آزمایش ها که بر روی قطعات فلزی انجام می شود، Magnetic Particle Inspection به معنای آزمون بازرسی ذرات مغناطیسی می باشد.

پیتر فلانیگان:

ما یک میدان مغناطیسی درون قطعات فلزی القا می کنیم و سپس مایعی سبز رنگ بر روی قطعه می ریزیم. زمانی که میدان مغناطیسی القا شد، قطعه را تحت پرتو های فرابنفش (UV Light) مشاهده می کنیم و خطوط سبز رنگ روی نمایشگر دستگاه که نشان دهنده ی میدان مغناطیسی می باشد را به خوبی بررسی می کنیم. هر جا که میدان مغناطیسی دچار اعوجاج ( تغییر ناخواسته در سیگنال های میدان مغناطیسی) شد نشان دهنده ی مشکل و نقص در آن ناحیه می باشد. ما این آزمایش را بر روی نواحی مختلف یک قطعه انجام می دهیم تا مطمئن شویم که چیزی را از دست نداده باشیم.

آزمون بازرسی ذرات مغناطیسی

آزمون بازرسی ذرات مغناطیسی

آزمایش دیگری که برروی قطعات فلزی انجام می شود، Eddy-Current Testing به معنای آزمایش جریان گردابی می باشد. یک قطعه ی مدادی شکل که در انتهای آن یک سیم پیچ بسیار کوچک قرار داده شده است بر روی سطح قطعه به حرکت در آورده می شود و درون قطعه یک میدان مغناطیسی اعمال می کند.

پیتر فلانیگان:

با انجام این کار، تصویری روی نمایشگر ظاهر می شود. اگر مشکلی مانند ترک، روی قطعه وجود داشته باشد میدان مغناطیسی عوض شده و باعث می شود که سیگنال نمایشی روی دستگاه با سرعت به سمت بالا حرکت کند.

ما باید تمام قسمت های قطعه را آزمایش کنیم و نگاهمان همواره به صفحه نمایش باشد و هر حرکت بزرگ در سیگنال های خروجی نمایشی روی دستگاه را بررسی کنیم چرا که نشان دهنده ی مشکل و نقص در قطعه می باشد.

قطعه ی مدادی شکل برای آزمون جریان گردابی

قطعه ی مدادی شکل برای آزمون جریان گردابی

آزمایش دیگر قطعات فلزی Dye Penetrant Inspection به معنای آزمون بررسی مایعات نافذ می باشد که فرایندی بسیار طولانی و وقت گیریست به طوری که برای هر قطعه حدود یک ساعت طول می کشد. حال شما تعداد قطعات فلزی یک خودروی فرمول یک را در نظر بگیرید. کار بسیار سخت و طولانی ایست که باید انجام شود.

تجهیزات مورد استفاده در تست مایع نافذ

تجهیزات مورد استفاده در تست مایع نافذ

پیتر فلانیگان:

این آزمایش، یکی از بزرگترین آزمایش های غیر مخرب است که ما امروزه انجام می دهیم. قطعه مورد نظر به مدت 30 دقیقه در یک مخزن رنگ قابل مشاهده یا فلورسنت قرار داده می شود و بدین ترتیب رنگ به درون هر ترک یا شکافی که در قطعه وجود دارد نفوذ می کند. سپس قطعه به ایستگاه شست و شو برده شده و به صورتی شسته می شود که هیچ رنگی روی سطح آن باقی نمی ماند. پس از آن، نوعی پودر ظاهر کننده روی سطع قطعه پاشیده می شود. قطعه زیر پرتو های فرابنفش یا UV مشاهده شده و اگر نقصی وجود داشته باشد به صورت خط سبز نازکی روی سطح قطعه نشان داده خواهد شد. اگر چیزی مشاهده شد، ما باید آن را به دفتر طراحی گزارش دهیم تا ببینیم آیا قطعه قابل استفاده است یا باید اوراق شود.

استفاده از دستگاه اشعه ی ایکس (X-Rays) نیز یکی از آزمایشات مهم و اساسی از سری آزمایش های غیر مخرب می باشد. اما دستگاهی که در این جا استفاده می شود همانند سایر دستگاه های اشعه ی ایکس نیست که بیشتر عموم با آن آشنایی دارند.

پیتر فلانیگان:

روی آن نوعی ردیاب تصویری وجود دارد که می توانید بر روی یک رایانه تصاویر را به صورت زنده دریافت کنید. این دستگاه همچنین می تواند کاری همانند یک دستگاه برش نگاری رایانه ای (Computed Tomography) یا به اختصار همان دستگاه CT Scan که در پزشکی استفاده می شود را نیز انجام دهد. بدین صورت که اگر در حالتی که اشعه ی X در حال عکس برداری است قطعه مورد نظر را بچرخانیم، تعداد زیادی عکس از زوایای مختلف در اختیار داریم که در نهایت می توانیم یک مدل سه بعدی از تمام قطعه ایجاد کنیم. سپس می توانیم به راحتی با استفاده از مدل هر قسمت از قطعه را مشاهده کنیم و حتی ببینیم که از چه چیزی ساخته شده است و بدین ترتیب نقص احتمالی را به راحتی شناسایی کنیم.

بخش Ultrasonics یا فراصوت که از آن برای آزمون فراصوت استفاده می شود، معمولا شلوغ ترین بخش هر کارخانه می باشد.

پیتر فلانیگان:

ما از دستگاه های فراصوت بر روی قطعات کامپوزیتی (قطعات مرکب) استفاده می کنیم تا وجود هرگونه لایه لایه شدن، شستگی و خرابی را بررسی کنیم. این کار با استفاده از یک عیب یاب فرا صوت انجام می شود. نحوه ی کار آن بدین صورت است که یک موج فرا صوت به داخل قطعه اعمال می شود و سپس با بازگشتن این موج، سیگنال هایی روی صفحه ی نمایش آشکار می شود که باید آن ها را تفسیر کنیم.

نوعی ژل مخصوص بر روی قطعه اعمال می شود و سپس عیب یاب را بر روی سطح قطعه به حرکت در می آوریم. ما باید همواره در حال تماشای صفحه ی نمایش باشیم تا ببینیم که سیگنال معیوبی دریافت می کنیم یا خیر. بررسی کامل قطعه ای مانند بخش جناغی سیستم تعلیق حدود یک ساعت طول می کشد چرا که باید تمام بخش های آن را اسکن و آنالیز کنیم.

ما این آزمایش را روی تمام قسمت های سیستم تعلیق، بال ها، حامل های سیستم تعلیق (همانند جعبه دنده) و همچنین شاسی و سینی کف اتومبیل انجام می دهیم.

گزارش آزمایش هر قطعه نوشته شده و گزارش ها در هر بررسی به روز می شوند. بنابراین ما می توانیم متوجه شویم که آیا در طول عمر مفید یک قطعه، در هر بررسی نقصی به وجود آمده و یا این که این نقص در حال افزایش است یا خیر.

دستگاه مورد استفاده در تست فراصوت

دستگاه مورد استفاده در تست فراصوت

در این کار دقت به جزئیات حرف اول و آخر را می زند. هر گونه نقص حتی کوچک ترین آن ها در هر قطعه، می تواند موجب ناکامی تیم در مسابقه شود. بنابراین بخش تست های غیر مخرب یکی از حیاتی ترین و حتی شلوغ ترین بخش های هر تیم می باشد که در پشت صحنه به موفقیت یک تیم فرمول یک کمک می کند.

 

 

این نوشته را به اشتراک بگذارید:

6 دیدگاه

  1. HamidFTN

    13

    0

    درسته تیم پشت صحنه خیلی کارها رو انجام میدن ولی مثل تیم فراری سال گذشته برای خرابی یه شمع مسابقه رو از دست میدن یعنی برای مسائل پیش پا افتاده

دیدگاه خود را بیان کنید