فرمول یک ایران –

آنچه در یکشنبه های پر هیجان فرمول یک دیده میشود، یک رقابت 2 ساعته بین 22 راننده است، اما رقابت اصلی که 24 ساعته و هر روز و هر شب و هر هفته ادامه دارد، نه در پیست که در کارخانه هاست و این رقابت، رقابت مهندسی است.

امروزه یکی از بهترین نمایش های تکنولوژی و قدرت مهندسی در جهان، مسابقات فرمول یک است. ماشین های فوق العاده که برای میلیون ها نفر هیجان را به ارمغان می آورند. اما چیزی که واضح است این است که هرچقدر هم که راننده ی خوبی باشید، بدون داشتن یک ماشین خوب، توان رقابت با دیگران را ندارید.

مهندسین فرمول یک که قطعا از بهترین های دنیای مهندسی هستند، علاوه بر قدرت و دانش مهندسی فوق العاده، زیرک و مکار نیز هستند. دستیابی به بهترین ماشین، نیاز به طراحی بهترین موتور، بهترین گیربکس، بهترین سیستم تعلیق، بهترین ایرودینامیک، بهترین تقسیم وزن و بهترین ها در همه چیز است. اما وقتی مهندسان تیم حریف هم همین بهترین ها را برای تیمشان به ارمغان می آورند، باید پا را فراتر از قوانین گذاشت و با استفاده از خلاء ها و حفره های قانونی و یا ارائه ی ایده هایی که گاها به اصطلاح به عقل جن هم نمیرسد، باید یک برتری نسبت به ماشین حریف به وجود آید.

مرور سرگذشت مسابقات به لحاظ فنی و مهندسی، سرشار از مواردی از این دست است که در این مقاله ی کوتاهی تعدادی از آنها را بررسی مینماییم:

DDRS یا سیستم دی آر اس دوبل (مرسدس بنز):

زمانی که شوماخر در اولین تمرین سال 2012 با دیواره ی کناری پیست برخورد کرد، بعد از شکستن بال جلو، شوماخر تلاش میکرد تا به نوعی جلوی خودرو را از دید عکاسان بپوشاند. اما موفق نشد و یک راز فوق العاده در ماشین مرسدس برملا شد.

دابل دی آر اس

سیستمی که مرسدس تهیه کرده بود، یک برگشت دهنده ی هوا از انتهای خودرو به جلوی آن بود.

دابل دی آر اس مرسدس

واقعیت این بود که مرسدس یک حفره ی خیلی کوچک در زیر بال عقب ماشین تهیه کرده بود که این دریچه در پشت بال مخفی میشود. با باز شدن DRS حفره در معرض هوا قرار گرفته و هوا وارد آن می شود:

دابل دی آر اس

هوا پس از ورود به این دریچه، یک کانال انتقالی را طی میکند تا دوباره به جلوی خودرو برسد.

دابل دی آر اس

این هوا پس از رسیدن به دماغه ی خودرو، از سوراخ های ریز تعبیه شده در بال جلو خارج می شود.

دابل دی آر اسدابل دی آر اس

 

و در نهایت از این هوای برگشتی میتوان برای بهبود عملکرد بال جلو (افزایش دانفورس) ، خنک کنندگی بیشتر ترمز ها و هدایت به کف خودرو برای بهره گیری بیشتر از دیفیوزر مورد استفاده کرد.

به لطف عکاسان جاسوسی که برای تیم ها از نقاط خاصی از خوردو ها تصویر برداری میکنند، این سیستم لو رفت و بعدها تیم های بیشتری از آن بهره بردند.

 

دابل دی آر اس

دیفیوزر دمیده شده (blown diffuser):

وقتی FIA با اعمال قوانین جدید خود به تیم ها دستور داد به جای قرار دادن خروجی اگزوز ها در روی خودرو، آنها را در کنار خودرو و جایی نزدیک چرخ عقب قرار دهند، این تغییر به ظاهر ساده برای مهندسین برخی تیم ها یک موقعیت مناسب بود تا از حفره های قانونی این تغییر جدید استفاده کنند.

 

دیفیوز دمیده شده

 

اولین اتفاقی که افتاد این بود که مهندسین تصمیم گرفتند، زاویه اگزوز نسبت به محور طولی خودرو را طوری طراحی کنند که گاز خروجی از اگزوز، به سمت دیفیوزر هدایت شود.

گاز ها پس از خروج از اگزوز وارد  یک دریچه در پشت خودرو و مقابل اگزوز شده و از طریق یک مسسیر انتقالی، به پشت خودرو هدایت میشوند. در طول این مسیر، به علت انحنای موجود در آن میتوان از این گاز ها برای ایجاد نیروی دانفورس استفاده کنند. در نهایت این گاز ها از سوراخ های ریز تعبیه شده در انتهای دیفیوزر خارج میشوند.

 

دیفیوزر دمیده شدهدیفیوزر دمیده شده

این طرح نیز پس از مدتی توجه مهندسین سایر تیم ها را جلب کرد و باعث اعتراض آنان به این طرح شد. اعتراض ها باعث شد fia قانون دیگری تصویب کند که بر اساس آن اگزوز باید زاویه ی مشخصی نسبت به محور طولی خودرو داشته باشد. بر این اساس دیگه اگزوز ها در شرایطی قرار نداشتند که بتوان از آنها برای افزایش دانفورس استفاده کرد.

اما زیرکی و تیزهوشی مهندسین، این قانون را هم دور زد. به عبارت بهتر در قانون فقط زاویه ی اگزوز تعیین شده بود ولی هیچ صحبتی از ممنوعیت دیفیوزر دمیده شده عنوان نشده بود.

راه حل مهندسین خیلی ساده و البته هوشمندانه بود. برای درک بهتر موضوع مثالی میزنیم:

تصور کنید شیر آب آشپزخانه را مقداری باز کرده اید و یک قاشق را به صورت شکل زیر به آب نزدیک می کنید.

دیفیوزر دمیده شده

اتفاقی که می افتد، خمیدگی آب است. ذکر این نکته لازم است که در آزمایش با قاشق و آب تاثیر نیروی جاذبه بسیار زیاد است و اگر این نیرو را در نظر نگیریم، آب باید حتی بعد از جدا شدن از قاشق، مسیر انحنای آن را دنبال کند.

همین موضوع درباره ی سیالات و گاز ها نیز صادق است. در واقع مهندسین فرمول یک با قرار دادن یک انحنا در برابر گازهای خروجی از اگزوز، آن را به سمت مورد نظر هدایت میکنند.

دیفیوزر دمیده شده

در این حالت گازهای خروجی از اگزوز به جای طی کردن مسیر عادی خودشان، به سمت مسیر دلخواه مهندسین (یعنی دیفیوزر) می چرخند. مهندسین با الهام از شستن ظروف غذا و قاشق ها، توانستند ضمن پایبندی به قانون اعلام شده توسط fia ، به هدف خود نیز برسند. (مشخص است که این مهندسین خارق العاده، در امور منزل به همسرانشان کمک می کنند. به عبارت دقیق تر «زن ذلیل» اند. !!!)

تصویر زیر تفاوت بین خروجی اگزوز در دو حالت مورد نظر را نشان میدهد که در تصویر سمت راست، انحنای مورد بحث را نیز دیده میشود.

دیفیوزر دمیده شده

برای آشنایی بیشتر و تخصصی تر با مبحث دیفیوزر دمیده شده، اینجا کلیک کنید.


علاوه بر دو مورد فوق، میتوان به طرح دیفیوزر دوبل تیم براون جی پی در سال 2009 و با هوشیاری « راس براون » بزرگ اشاره کرد که یکی از علل مهم قهرمانی تیم براون جی پی در آن سال بود.

براون جی پی

مواردی از این دست در فرمول یک فراوان هستند. تنها با یک جستجوی ساده میتوان به حجم عظیمی از این ترفندها که توسط زیرک ترین مهندسین اجرا شده اند دست یافت.

آیا هنوز فکر میکنید یک راننده ی خوب، بدون داشتن چنین تیم خارق العاده ای می تواند شما را به هیجان بیاورد. فرمول یک پیش از این که یک رقابت ورزشی باشد، ابتدا یک صنعت مالی و سود آور و پس از آن یک رقابت مهندسی است.


۷ دیدگاه

قابل توجه تمام کاربران سایت فرمول یک ایران : از این پس جهت برخورد با کاربران متخلف جرایمی در نظر گرفته شده است که لازم است کاربران در هنگام ارسال دیدگاه خود نهایت دقت را فرمایند ، در بیان دیدگاه ها از توهین به دیگران و رانندگان و ... خودداری کنید ، در صورت مشاهده بدون در نظر گرفتن هر ملاکی IP فرد متخلف مسدود خواهد شد و دیگر نمیتواند وارد سایت شود .
  1. mohammad
    0
    0

    لطفا شهادت مولای متقیان رو روی سایت و تلگرام. تسلیت بگید ممنونم که مطالبم رو می خونید و بعد از مطالعه دقیق اونا رو منتشر می کنید.

    پاسخ دادن
    • محمد مهدی خالقی
      0
      0

      فقط آلمانی ها ؟؟؟

      بهترین مهندس ها از تمام نقاط جهان جمع شدن تا یک تیم به اوج برسه. چون چند تا تیم موفق در فرمول یک آلمانی هستند، دلیل بر اون نیست که تمام مهندسین اون تیم آلمانی هستند.

      پاسخ دادن
  2. محمد زهیری
    0
    0

    بسیار عالی بود لطفا اگه ممکنه در مورد سیستم تععلیق و سیستم فرمان مقاله های تخصصی تر و بیشتری قرار بدین با تشکر از زحماتی که میکشید .

    پاسخ دادن
    • محمد مهدی خالقی
      0
      0

      سلام. ممنون از دقت نظر و پیگیری ها تون

      در حال حاضر سه مقاله در دست کار هستند. ان شاء الله بعد از این سه مقاله، درباره ی سیستم فرمان خواهم نوشت

      پاسخ دادن
  3. speed
    0
    0

    مسابقات جایزه بزرگ خنده دار نیست
    باید اسمشو بزارن مسابقات جایزه نوبل مهندسی. این وسط راننده ها نقش نخود سیاه رو دارن.
    به نظر من اگه هرسال که تیم ها از اتومبیل فرمول یک جدید شون رونمايي میکنند FiA بیاد بهترین موتور اتومبیل و بهترین آیرودینامیک رو انتخاب کنه و بقيه تیم ها موتور و قطعات مربوط به آیرودینامیک رو از تیم که تونسته تو طراحی اول بشه بخرند (اتومبیل های یکسان) دیگه کسی نمی تونه بخاطر کلک مهندس ها اول بشه و راننده ها میتونند با اتکا به مهارت خودشون مقام کسب کنند این طوری هم یک رقابت مهندسی هست وهم یک رقابت سود آور و (عادلانه) برای تیم ها

    پاسخ دادن

Leave a Reply

Your email address will not be published.