فرمول یک ایران – در سال ۱۹۶۸، لوتوس حق استفاده انحصاری خود نسبت به موتورهای DFV را از دست داد و مک لارن نیز خودرویی همراه با یک موتور DFV روانه مسابقات کرد. در همان سال قدرت جدیدی به فرمول یک وارد شد؛ کن تایرل تیمی تاسیس و از موتور کازوورث و شاسی های فرانسوی ماترا استفاده کرد. راننده تایرل، راننده سابق تیم بریتیش ریسینگ، جکی استوارت بود؛ استوارت بعدها تبدیل به یکی از بهترین رانندگان تاریخ فرمول یک شد.

جیم کلارک در اولین گرندپری سال ۱۹۶۸، آخرین پیروزی خود را به دست آورد و در ماه آپریل همان سال، قهرمان دو دوره رقابت های فرمول یک، در پیست هوکنهام و بر اثر یک تصادف، کشته شد. سال ۱۹۶۸، شاهد دو اتفاق مهم بود، دو نوآوری مهم، دو تغییر تاریخ ساز. اولین مسئله، ورود اسپانسرشیپ بدون محدودیت بود. در ماه می، تیم لوتوس با خودرویی قرمز، طلایی و سفید وارد پیست هاراما شد، اسپانسر آن ها شرکت ایمپریال توباکو بود.

سر جکی استوارت، زحمات زیادی برای افزایش امنیت فرمول یک کشید

دیگر نوآوری تاثیر گذار، تعبیه بال هایی بر روی خودرو بود، در گذشته چنین بال هایی را در ماشین های شاپارال و یا مسابقات استقامتی دیده بودیم اما کالین چپمن و لوتوس، پیشتازان این امر در فرمول یک بودند. آن ها در گرندپری موناکو، بال جلو و اسپویلر سوار ماشین گراهام هیل کردند. فراری و برابهام با سوار کردن بالی عریض بالای سر راننده، موفق به درخشش در گرندپری بلژیک شدند. لوتوس، بال های عقبش را مستقیما به سیستم تعلیق وصل کرد و در همین زمان بود که برابهام و ماترا، بال جلویی مرتفع طراحی کردند که مستقیما به سیستم تعلیق جلوی خودرو متصل می شد. تا آخر سال بیشتر خودروها مجهز به بال شدند اما هر کدام از سیستم های مختلفی استفاده می کردند. در نهایت لوتوس و گراهام هیل بودند که قهرمان این فصل شدند و جکی استوارت نیز دوم شد. متاسفانه در این سال شاهد مرگ تلخ جیم کلارک در مسابقه فرمول ۲ در پیست هوکنهایم بودیم. این تراژدی باعث شد تا امنیت خودروها و پیست های فرمول یک، ارتقا یابد.

بیشتر بخوانید: کودکان سیلوراستون، فاتحان جهان

بزرگترین نوآوری ماتراس در سال ۱۹۶۸، استفاده از ساختار الهام گرفته شده از هواپیماها برای طراحی مخازن سوخت بود، البته سال ۱۹۷۰، فیا استفاده از این مخازن را ممنوع کرد. در سال ۱۹۶۹ ماترا تصمیم گرفت که شاسی‌ای همراه با مخزن سوختی مدرن برای تیم تایرل طراحی کند. سال ۱۹۶۹، با خودروهای بزرگ تر و بال های پیچیده تر آغاز شد. در گرندپری اسپانیا، بال های هر دو ماشین لوتوس شکستند و همین باعث تغییر نظر فیا درباره بال ها شد. در گرندپری بعدی یعنی موناکو، ماشین ها قادر به استفاده از بال نبودند اما این تکنولوژی بلافاصله دوباره به فرمول یک بازگشت و این بار همراه با تغییراتی؛ ارتفاع و اندازه بال، محدود شد و بال باید مستقیما به شاسی متصل می گردید. امنیت تبدیل به موضوع مهمی در فرمول یک شده بود و و در گرندپری بلژیک در پیست اسپا، رانندگان به دلیل امنیت پایین پیست، مسابقه را تحریم کردند.

در پایان سال، جکی استوارت همراه با ماترای خود خیلی راحت قهرمان فصل گردید و این موضوع برای تیم تازه وارد تایرل یک موفقیت بزرگ محسوب می شد. خودروسازان متوجه شدند که استفاده از چرخ های عریض تر، باعث ایجاد چسبندگی بیشتر می شود و این موضوع نیز تغییرات گسترده ای در تایرهای فرمول یک داشت. جکی ایکس، پست سر برابهام، در جدول قهرمانی دوم شد.

در سال ۱۹۷۰، رابطه همکاری تایرل و ماترا به پایان رسید و کن تایرل، به عنوان دوای موقتی این مشکل، از شاسی مارچ ۷۰۱ استفاده کرد. لوتوس با نوآوری های بسیار زیادی وارد رقابت ها شد و تقریبا تمام اجزای خودروی خود را به روز کرد، از سیسم تعلیق گرفته تا بال، رادیاتور و یا حتی ترمزها. خودروی جدید لوتوسی ها، لوتوس ۷۲، مشکل سیستم تعلیق داشت اما این مشکل با درخشش راننده جدید لوتوسی ها خیلی سریع حل شد؛ یوخن رینت. او سلطه کاملی بر جدول قهرمانی داشت اما در مونتزا کشته شد و پس از مرگش به جام قهرمانی دست یافت. در سال ۷۰، شرکت گودیر، تایرهای نرم را به فرمول یکی ها معرفی کرد و البته موتور جدید Flat-12 فراری بسیار قدرتمندتر از موتورهای سابق فورد-کازوورث DFV بود؛ و البته بسیار سنگین تر. درخشش فراری در پایان سال بیشتر به چشم آمد و جکی ایکس موفق به کسب سه پیروزی شد اما باز هم برای کنار زدن یوخن رینت در جدول قهرمانی کافی نبود. ایکس بعدها گفت که از قهرمان نشدن در آن سال خوشحال است.

یوخن رینت، تنها راننده ای است که بعد از مرگش به قهرمانی دست یافت

بعد از مرگ رینت، لوتوس فصلی آشفته را در ۱۹۷۱ گذراند. آن ها از دو راننده بی تجربه با نام های امرسون فیتیپالدی و رین ویسل استفاده می کردند. بعد از بازنشستگی برابهام، تیمش نیز افت شدیدی داشت و در نهایت جکی استوارت همراه با تایرل، به راحتی قهرمان آن سال شدند.

لوتوس در سال ۱۹۷۲، ماشینی سیاه و طلایی داشت که نام شرکت جان پلیر اسپشال (شرکت تولیدو توزیع سیگار و تنباکو) بر رویش به چشم می خورد. فیتیپالدی ۲۵ ساله شگفتی فصل نام گرفت و قهرمان شد. او جوان ترین قهرمان فرمول یک تا عصر خود گردید. استوارت دوم شد اما نباید فراموش کرد که عملکرد مرد انگلیسی، تحت تاثیر زخم معده اش قرار گرفت.

در سال ۱۹۷۳، رانی پترسون به لوتوس آمد و هم تیمی مرد برزیلی شد. استوارت نیز هم تیمی جوانی به نام فرانسوا سورت گلدنبرگ داشت. استوارت موفق به کسب قهرمانی دیگری شد اما هم تیمی اش در آخرین گرندپری سال در آمریکا و پیست واتکینز گلن، کشته شد. در پایان سال استوارت اعلام کرد که دیگر قصد خداحافظی از فرمول یک دارد.

بدن سورت بعد از تصادف به دو نیم تقسیم شد و مرد فرانسوی بلافاصله جان داد تصادف او از دردناک ترین تصادفات تاریخ فرمول یک محسوب می شود

سری مقالات تاریخ فرمول یک
این نوشته را به اشتراک بگذارید:

یک دیدگاه

دیدگاه خود را بیان کنید