مجله خودرو ایران – فرض کنید تصمیم به شرکت در یک مسابقه ورزشی را می گیرید. برگزارکنندگان مسابقه از بستگان شما هستند.

به دلیل عشق و علاقه ذاتی که به شما دارند و به جهت اینکه مزاحمتی برای شما ایجاد نشود، به جز شما از هیچ شرکت کننده دیگری برای حضور در این رقابت دعوت نمی شود.

خودتان هستید و خودتان،  بدون حتی یک رقیب. در اولین مسابقه تمام تلاشتان را برای عبور از خط پایان و ثبت بالاترین رکورد می کنید، ولی بالاتر از چه کسی؟ وقتی رقیبی وجود ندارد چه تلاشی نیاز است؟ برای اثبات برتری نسبت به چه کسی؟ اینجاست که به فکر فرو می روید، فقط کافیست از خط پایان عبور کنم، با چه سرعت و زمانی مهم نیست.

تاریخچه واردات خودرو در دهه های اخیر

این داستان به نوعی حال و روز سالهای دراز خودرو سازی کشورمان است. صنعت خودرو پس از انقلاب دوران پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشت، اما در سخت ترین روزها هم هیچگاه زنگ خطری از جانب رقبای برون مرزی احساس نکرد، با این وجود از نظر پیشرفتهای تکنولوژیکی و کیفیت ساخت هیچ گاه حرفی هم برای گفتن نداشت. دلیل این حاشیه امنیت چیزی نیست جز دولتی بودن این صنعت که اجازه ورود هیچ رقیبی را به این کارزار نداده است.

این خط مشی به ۲ دلیل اساسی بوجود آمد که نگارنده آنان را نام برده اما به درست یا غلط بودن آن واقف نیست.

  • علاقه و حساسیت سیاستمدران به این صنعت به عنوان یک فرصت ایجاد اشتغال و همچنین در دست داشتن سهم حداکثری بازار چه به لحاظ درآمدزایی و چه به لحاظ کنترل قیمتها.
  • به عنوان محلی برایش نمایش دستاوردهای فنی و علمی که متاسفانه در این بخش به علت عدم وجود نگاهی آینده نگرانه و منطقی به موفقیتی دست نیافتند.

خودرو های وارداتی دهه هفتاد میلادی

البته در این دوران  به صورت مقطعی و با اهداف نامشخص چند بار دروازه واردات خودرو باز شد که از آن جمله می توان به اوایل دهه هفتاد میلادی اشاره کرد، زمانی که خودروهای کم نظیری مثل انواع بی ام و و بخصوص مدل جاودانه ۲۰۰۲، انواع مدلهای بنز، تویوتا، پژو با مدل محبوب و جان سخت ۵۰۴ و ماشینهای دیگر آن نسل به بازار بکر ایران راه یافتند. این موج زمانی روی داد که خودروسازان وطنی درحال تولید پیکان به عنوان یک وسیله ارزان قیمت و پر تیراژ برای خانواده های با درآمد متوسط رو به پایین بودند، درحالی که انواع مدلهای جنرال موتورز امریکا شامل بیوک اسکای لارک، کادیلاک سویل، شورولت رویال و نوا در شرکت پارس خودرو که بعدها به جنرال موتورز ایران تغییر نام پیدا کرد، مونتاژ می شدند. با شروع جنگ تحمیلی به دلیل جلوگیری از خروج ارز، واردات متوقف گردید و قراردادهای محصولات جنرال موتورز نیز به دلیل اختلافات سیاسی دو کشور لغو شد.

خودروهای وارداتی ابتدای دهه نود میلادی

پس از پایان جنگ و در آغاز دهه ۹۰ میلادی یکبار دیگر درهای واردات باز شد، این بار اما مردم شاهد ورود نسل متفاوتی از خودروها بودند. نسلی که بیشتر به جای تاکید بر سخت جان بودن و جادار بودن، مولفه های دیگری مثل آیرودینامیک بهتر، وزن کمتر، مصرف کمتر و تجهیزات رفاهی بیشتر را عرضه کردند که نه تنها هنوز هم می توان اکثر آنها را در خیابانها یافت، بلکه تعدادی از آن مدلها پس از توقف تولید در کمپانی مادر، همچنان در خط تولید خودروسازان وطنی قرار دارد. از مدلهای پرطرفدار آن زمان که کم هم نبودند می توان انواع مدلهای تویوتا، میتسوبیشی، پژو ۴۰۵، کیا پراید و انواع مدلهای دوو و هیوندایی را نام برد.

شورولت کامارو

و اما آخرین دور از واردات خودرو مربوط می شود به سالیان اخیر، اما با یک تفاوت بزرگ، دولتمردان وقت به دلیل آنچه حمایت از تولیدکننده نامیدند، با در نظر گرفتن تعرفه های گمرکی سرسام آور عملا باعث بالارفتن غیر متعارف قیمت تمام شده خودرو شدند تا جایی که خودروهای وارداتی تبدیل به کالایی لوکس شده و صرفا عده محدودی از هموطنان متمول توان خرید و نگه داری این مرکب های گران را داشتند. همین امر سبب شد عده ای سودجو به نام نمایندگی مجاز و یا شرکت وارد کننده سودهای کلانی به جیب بزنند و بعضی ها نیز با در اختیار داشتن رانت دولتی و استفاده از ارز مبادله ای از این آب گل آلود ماهی های خاویاری صید کنند.

ممنوعیت واردات و فرصت سوزی و عدم آینده نگری صنعتگران

و اما در این بین صنعتگران داخلی عرصه خودرو و قطعات وابسته چه کردند؟

اصولا هرگاه مخالفتی در خصوص جلوگیری از واردات خودرو مطرح می شود، ۲ دلیل اساسی برای آن میتوان نام برد. نخست اینکه حق مصرف کننده در داشتن کالایی با کیفیت و در سطح استانداردهای ایمنی و رفاهی جهانی از وی سلب می شود، دوم آنکه بازار خودرو از حالت رقابتی خارج شده و خودرو سازان داخلی یکه تازی نموده و هر محصول بی کیفیتی را تحت عنوان خودرو به مصرف کننده ای تحمیل میکنند که به ماشینش نه به عنوان یک وسیله رفاهی که اغلب به عنوان یک سرمایه یا وسیله کسب رزق و روزی می نگرد.

در حالی که سیاست گذاران و دست اندرکاران این صنعت می توانستند در طول این سالها و بواسطه همچنین شرایط مطلوبی در بازار بدون حضور رقیبان خارجی و کسب درآمد های بالا، اقدام به توسعه زیر ساختهای این صنعت نموده و از نظر کیفی و کمی به ارتقای محصولات و عملکرد خود بپردازند و با شناخت کامل سلایق نه چندان سخت گیرانه مشتریان خود، موجبات رضایت آنان را فراهم نمایند. همزمان قطعه سازان می توانستند با در اختیار گرفتن تکنولوژی های جدید، و با افزایش دانش فنی کارکنان و متخصصان، اقدام به تولید قطعات با دوام و با کیفیت بنمایند، که متاسفانه بنا به دلایلی که پیشتر گفته شد، میسر نشد…

مازراتی

بهایی که مصرف کننده باید بپردازد

در این شرایط چیزی که شاهدش هستیم نگاه از بالا به پایین خودرو سازان به مشتریان است. نگرش کسب حداکثر سود بدون رعایت حقوق مصرف کننده و عدم ارائه کالا و خدمات مناسب و متناسب با رقم دریافتی تا جایی که مصرف کننده مجبور است ماشین از رده خارج و بی کیفیت را با مبالغی در حد جدیدترین و بروزترین خودروهای همان رده خریداری کند.(مثال های متعدد در این رابطه را بهتر از نگارنده در ذهن دارید)

مضاف بر اینکه بدقولی های کارخانجات از همان بدو ثبت نام خرید خودرو تا مراحل تحویل و همچنین گارانتی و تامین قطعات یدکی، و نیز شنیدن شایعاتی در خصوص فروش همین محصولات به قیمتهای بسیار پایین تر در کشورهای همجوار باعث شدند مشتری بخت برگشته هیچگاه اندک احساس رضایتی از این معامله برد/باخت نداشته باشد.

سخن آخر

در این شرایط تنها می توان امیدوار بود که لااقل روزی این آزمون و خطاها به پایان برسد و با اتخاذ سیاستهای منطقی و آینده نگرانه، مصرف کننده بی ادعا کالایی متناسب با مبلغ پرداختی دریافت کند و همچنین از تمام ظرفیتهای موجود چه از نظر نیروی انسانی و چه تقاضای بازار، به صورت بهینه در این صنعت مادر استفاده شود.

این نوشته را به اشتراک بگذارید:

2 دیدگاه

  1. رحمان

    6

    0

    کَما تَکُونُوا یوَّلی عَلَیکُم.
    هر طور باشید همانگونه بر شما حکومت می شود. امام علی (ع)

    متاسفانه هیچ وقت نشد که مردم موضع واحدی در مورد صنعت خودروسازی داشته باشند از یک طرف میگیم کیفیت خودرو خوب نیست از یک طرف تا یه طرح اقساط میذارن هجوم میاریم. وقتش رسیده یک فشار جدی به خودرو سازان از طرف مردم وارد بشه اما مثل کمپین پارسال نباشه بعد دو هفته با یه شرایط اقساطی (البته شبهه دار) همه جا بزنن.

  2. OWL

    2

    0

    تو کشورهای کمونیستی این جور کارها مده.حاکم هر چی رو بخواد٬ شما هم بدون چون و چرا باید قبول کنی.
    هر از گاهی حرفهای مدیران عامل ایران خودرو و سایپا رو میشنوم که دروغهایی میگن در حد کهکشانی.

دیدگاه خود را بیان کنید