فرمول یک ایران – روشن کردن موتور خودروی فرمول یک، نیاز به مهیا شدن شرایط از نظر دما و فشار روغن موتور دارد.

اگر موتور فرمول یک در دمای محیط استارت زده شود، موتور از هم می پاشد و از بین می رود و این به دلیل کوچکتر بودن قطر داخلی سیلندر نسبت به قطر پیستون است.

در واقع به منظور اینکه اتلاف انرژی حاصل از احتراق، به صفر میل کند نیاز به صفر بودن اختلاف قطر پیستون و سیلندر به هنگام کارکرد موتور است بنابراین باید قطر سیلندر را نسبت به قطر پیستون کوچکتر گرفت، تا در هنگام کارکرد موتور و افزایش دما، این دو قطر با یکدیگر برابر شوند.

یکی از دلایل کوتاه بودن عمر موتور احتراق داخلی فرمول یک نیز همین عامل می باشد. بنابراین برای روشن کردن و یا به اصطلاح استارت زدن موتور احتراق داخلی، می بایست دمای بلوک سیلندر را بالا برد تا انبساط در بلوک سیلندر، باعث بزرگ شدن قطر سیلندر و یا به اصطلاح گشاد کردن سیلندر شود که این باعث برابری قطر پیستون و سیلندر شده و پیستون می تواند در سیلندر حرکت کند.

این مهم توسط رادیاتور موتور صورت می گیرد، ابتدا مهندسین، رادیاتور خودرو را از آب ۶۰ درجه سانتیگراد تغذیه کرده و به وسیله پمپ آب، آب ۶۰ درجه به اطراف بلوک سیلندر به جریان می افتد.

با به جریان افتادن آب ۶۰ درجه در اطراف سیلندر، دمای سیلندر بالارفته و سیلندر و آب همدما می شوند. این همدمایی می بایست با آهنگ آهسته صورت گیرد تا از هرگونه شوک به بلوک سیلندر اجتناب شود، اگر افزایش دمای بلوک سیلندر ناگهانی و یا سریع باشد، سیلندر در حین انبساط ترک هایی بسیار ریز خورده و از بین می رود بنابراین دیواره بلوک سیلندر در حین پروسه افزایش دما، مدام در حال بررسی و مانیتورینگ می باشد تا از هرگونه ایجاد شوک به سیلندر جلوگیری شود.

بررسی، کنترل و مانیتورینگ در حین افزایش دمای موتور

بررسی، کنترل و مانیتورینگ در حین افزایش دمای موتور

پس از همدمایی بلوک سیلندر با آب رادیاتور و تکمیل فرایند انبساط در سیلندر، نوبت به کنترل فشار در روغن می باشد. فشار روغن به میزان مناسب برای حرکت پیستون در سیلندر رسیده و این کنترل توسط پمپ روغن صورت می گیرد.

دمای روغن نیز با دمای سیلندر برابر شده و در نهایت سیلندر و پیستون هم قطر شده و روغن، آب رادیاتور، و موتور احتراق داخلی، دارای یک درجه حرارت به میزان ۶۰ درجه سانتیگراد می باشد.

حال مهندسین پس از اتمام موفق آمیز این فرایند، با حرکت انگشت شصت، به مهندس خودرو علامت آمادگی موتور برای استارت را می دهد.

اعلام آمادگی موتور برای استارت و روشن شدن

اعلام آمادگی موتور برای استارت و روشن شدن

روشن شدن موتور به وسیله هندل الکتریکی استارتر  یا به اصطلاح (handheld electric motor) صورت می گیرد. این استارتر از یک باتری با ولتاژ ۲۴ تغذیه می کند که یک الکتروموتور محسوب می شود.

مهندسین قلم الکتروموتور را به عقب گیرباکس متصل کرده و هندل را روشن می کنند.

هندل، قلم را می چرخاند و از آنجا که گیرباکس با میل لنگ در گیر بوده، میل لنگ چرخیده و موتور استارت می خورد و پس از آن هندل الکتروموتور را از موتور جدا کرده و فشار روغن و آب، بررسی و کنترل می شود. تمامی مراحل همدمایی و استارت موتور، به وسیله نرم افزارهای آنالیز رفتاری، مورد بررسی قرار می گیرد و به اصطلاح مانیتور می شود.

هندل الکتریکی استارتر  یا (handheld electric motor)

هندل الکتریکی که به آن Starter Motor هم گفته می شود، از یک باتری ۲۴ ولت ، موتورالکتریکی (ROTOR) و یک قلم تشکیل شده است. موتور الکتریکی از باتری انرژی گرفته و قلم را می چرخاند.

هندل الکتروموتور یا Starter Motor

هندل الکتروموتور یا Starter Motor

 

محل استارت موتور

محل استارت موتور

در توقف های کوتاه خودرو در گاراژ، نظیر ساعات تمرینی و یا زمان گیری، خودرو پس از خاموش شدن، دمای موتور آن ، تحت کنترل مهندسین می باشد تا به کمک رادیاتور از افزایش بیش از اندازه دما و همچنین کاهش دمای موتور جلوگیری شود.

هرچه موتور تغییرات دمایی کمتری را تجربه کند، عمر مفید بالاتری را خواهد داشت و تیم مهندسی در گاراژ همواره به فکر نگهداری موتور از طریق جلوگیری از تغییرات دمای موتور می باشد. گرم و سرد شدن های مکرر موتور باعث انبساط و انقباض شده و  آسیبی جدی به بلوک سیلندر وارد می کند که ترک هایی در مقیاس میکرو در بلوک سیلندر پدید می آید، این ترک ها هستند که عمر مفید بلوک سیلندر را کاهش می دهند.

در هنگام مونتاژ موتور و به اصطلاح جازنی پیستون در سیلندرها نیز از روش همدمایی استفاده می شود. همانطور که گفته شد، در موتورهای فرمول یک، قطر پیستون بزرگتر از قطر سیلندر می باشد که جازنی پیستون در سیلندر در دمای محیط را غیر ممکن می کند. بنابراین، به منظور مونتاژ موتور، دمای بلوک سیلندر را به آرامی بالا برده و پس از انبساط بلوک سیلندر و افزایش قطر داخلی آن، پیستون ها را در سیلندر قرار می دهند (دمای بلوک سیلندر به وسیله جریان آب گرم در اطراف آن، به آرامی بالا می رود و به حدود ۶۰ درجه سانتیگراد می رسد).

قطر داخلی سیلندر و قطر پیستون

قطر داخلی سیلندر و قطر پیستون

 

این نوشته را به اشتراک بگذارید:

9 دیدگاه

  1. علی

    12

    0

    با سلام
    سپاس فراوان از جناب بهشتی عزیز به خاطر مقاله بسیار زیباشون تو یکی از برنامه های قدیمی تخت گاز ریچارد هموند در مورد این موتورهت توضیحات کمی داد ولی این توضیحات عالی بود تشکر.
    واقعا ساختن این نوع موتورها کار هر شرکتی نیست …..

  2. مهرداد

    9

    0

    چه مطلب مفیدی بود
    از این دست مطالب بیشتر بزارین
    پس موتور خودش استارت نداره
    احتمالا مثل موتو جی پی واسه کم کردن وزن استارت رو برمیدارن
    بزرگ بودن پیستون از سیلندر یعنی در دمای سرد موتو پیستون کاملا به سیلندر چسبیده…
    این شاهکار مهندسی روشن کردنشم دردسره

  3. soroush_sh_11

    0

    0

    خیلی عالی هستن مطالب فنی باعث میشه طرفدار بفهمه کل اعضای تیم هستش که تیمو اول میکنن لطفا راجب فرمون ماشین ها هم مطلبی بزارید چون بشدت حس کنجکاوی آدمو برانگیخته میکنه و نحوه نگهداری از لاستیک ها

دیدگاه خود را بیان کنید